Samuel J. Melancon
Staartschutter. Verborgen en verzorgd op Hoeve Hornick na de crash van zijn B-26 Marauder.
Essen · Belgische-Nederlandse grensstreek
Een plek met een
rijke geschiedenis.
Vanuit Hoeve Hornick bood Jos Loos tijdens de Tweede Wereldoorlog onderdak en hulp aan geallieerden en mensen in het verzet.
Ontdek zijn verhaalLees verder
Een verborgen geschiedenis
Jos Loos en Hoeve Hornick
De hoeve lag op een steenworp van Nederland. Die ligging maakte haar tot een waardevolle schakel in een netwerk van onderduikadressen en ontsnappingsroutes.
Jos Loos werd lid van de Witte Brigade Fidelio, eenheid G. Hij verborg geallieerde militairen, hielp mensen aan veilige doorgang en werkte samen met vertrouwelingen aan weerszijden van de grens.
Deze website groeit mee met het historische onderzoek. Feiten worden waar mogelijk gekoppeld aan de beschikbare familiedocumenten.
De hoeve door de jaren heen
Oude foto's
Historische beelden tonen hoe Hoeve Hornick er vroeger uitzag en brengen ook het dagelijkse leven van Jos Loos opnieuw dichtbij.
“Hij leek wel een vogelverschrikker.”
Jos Loos over zijn eerste ontmoeting met Samuel J. Melancon
01
23 februari 1944
De Amerikaan aan de aarden weg
Toen Jos met paard en kar naar het veld reed, zag hij een klein figuur in een veel te grote jas en een vreemd passende pet.
Het was Samuel J. Melancon, Amerikaans staartschutter van een Martin B-26 Marauder. Zijn toestel was na een missie boven Gilze-Rijen geraakt. Na zijn landing op Nederlands grondgebied en een tocht te voet bereikte hij Hoeve Hornick.
Lees het vervolg
Samuel had ernstige vrieswonden. Hij werd op de hoeve verzorgd en verborgen op de hooizolder en in het opkamerke. Omdat een infiltratie niet uitgesloten kon worden, controleerde het verzet eerst zijn identiteit. Later vertrok hij met valse papieren en begeleiding via Antwerpen en Mechelen naar een onderduikadres nabij Brussel, waar hij tot de bevrijding bleef.
Meer dan één verhaal
De mensen achter de verhalen
Het monument vertelt één ontmoeting. Het netwerk rond Jos Loos hielp meer mensen. Elk verhaal krijgt op de uiteindelijke website een eigen pagina met bronnen en tijdlijn.
Tom Inverarity
Bemanningslid van een Halifax. Volgens de beschikbare notities verbleef hij in 1944 drie maanden ondergedoken.
Collins & Webster
Twee RAF-vliegers die in 1944 naar een onderduikadres werden begeleid.
Van Voorst tot Voorst
Begeleid van de Mariahoeve naar Heide-Kalmthout. De precieze identiteit en context worden nog bronmatig geverifieerd.
Mit Van den Buys
Begeleid van Essen naar de Mariahoeve. Haar volledige verhaal wordt nog verder onderzocht.
Van herinnering naar plek
De bouw van het memorial
Het memorial werd ontworpen als een rustplek voor wandelaars en fietsers. Cortenstaal, steen en een zitbank verbinden het historische verhaal met het landschap rond de hoeve.
Bekijk de bronnen
Documenten
Originele getuigenissen, kaarten, attesten, brieven en onderzoekstukken geven context aan de verhalen. De oorspronkelijke verzamelbundel is hieronder per onderwerp ontsloten.
PDF · 37 pagina's · GetuigenisBelevenissen van weerstander Jos Loos↗
PDF · 3 pagina's · KaartenLigging van Hoeve Hornick en de grensstreek↗
PDF · 3 pagina's · DocumentenTom Cools en de lijst van geallieerde militairen↗
PDF · 7 pagina's · AttestenVerzetsdocumenten en officiële verklaringen↗
PDF · 3 pagina's · ErkenningErebewijzen voor Jos Loos↗
PDF · 11 pagina's · CorrespondentieBrieven en naoorlogse correspondentie↗
PDF · 2 pagina's · LuchtvaartAanvullende luchtvaartdocumenten↗
PDF · 12 pagina's · OnderzoekDe crash van Samuel J. Melancon↗
PDF · 1 pagina · ArtikelJos Loos en Hoeve Hornick↗
Waarom deze plek bestaat
Over ons
Toen Vladdi Theuns en Robin Theuns Hoeve Hornick renoveerden, wilden zij meer bewaren dan alleen de muren en het karakter van de hoeve. Ook de uitzonderlijke geschiedenis van deze plek moest zichtbaar blijven voor volgende generaties.
Vanuit deze hoeve hielp Jos Loos tijdens de Tweede Wereldoorlog geallieerde militairen en mensen uit het verzet. Die geschiedenis was nauw verbonden met het gebouw en de omliggende grensstreek, maar dreigde met het verstrijken van de tijd steeds minder bekend te worden.
Hoeve Hornick ligt aan een fiets- en wandelroute. Vladdi en Robin zagen daarin een kans om het verhaal te delen met iedereen die hier passeert. Het memorial moest daarom niet alleen een herdenkingsplek worden, maar ook een toegankelijke rustplaats waar wandelaars en fietsers even kunnen stoppen.
Het monument staat op privégrond en werd volledig met eigen middelen gerealiseerd. We zijn oprecht blij wanneer we mensen zien halt houden, de teksten zien lezen of gewoon even zien genieten van de stilte en het landschap. Dat is precies waarom deze plek werd gemaakt.
Tastbare herinneringen
De muts van Samuel
Gerard kreeg van zijn nonkel Jos enkele voorwerpen die herinnerden aan de geallieerde vliegeniers die tijdens de oorlog werden geholpen. Daaronder bevond zich een overall van een van de vliegeniers. Het kledingstuk heeft de tand des tijds helaas niet doorstaan en is inmiddels vergaan.
Een ander bijzonder voorwerp bleef wel bewaard: de lederen vliegeniersmuts van Samuel J. Melancon. Gerard heeft deze muts nog altijd in zijn bezit. Ze verkeert, ondanks haar ouderdom en bewogen geschiedenis, in opmerkelijk goede staat.
Het is een tastbaar en uniek stuk dat het verhaal van Samuel, Jos en Hoeve Hornick heel dichtbij brengt.
Een gezamenlijke realisatie
Het memorial kwam tot stand door een nauwe samenwerking tussen familieleden en lokale vakmensen. Iedereen bracht eigen kennis en ervaring mee, van historisch onderzoek en ontwerp tot metaalbewerking, houtwerk en de uiteindelijke plaatsing.
Het initiatief
Vladdi en Robin Theuns namen bij de renovatie van de hoeve ook de verantwoordelijkheid op om haar geschiedenis te bewaren. Zij stelden de private locatie ter beschikking en financierden de realisatie met eigen middelen.
Van idee naar ontwerp
Vladdi maakte het oorspronkelijke ontwerp. Samen met zijn broer Robin en Gerard Loos werkte hij het concept verder uit tot een monument dat het historische verhaal, het landschap en de functie als rustplaats met elkaar verbindt.
Een onmisbare bijdrage
Gerard Loos
Jos Loos was de nonkel van Gerard Loos. Door die familieband kende Gerard het verhaal en het belang ervan van dichtbij. Hij leverde een zeer grote en veelzijdige bijdrage aan de totstandkoming van het memorial.
Gerard zocht de verschillende oorlogsverhalen verder uit, verzamelde informatie en controleerde namen, gebeurtenissen en andere historische gegevens. Zijn werk was essentieel om het verhaal op het monument zo correct en betrouwbaar mogelijk te kunnen vertellen.
Daarnaast verzorgde Gerard de contacten met Woestenberg Metaalbewerking. Hij hielp de ontwerpen praktisch vertalen, dacht mee over technische oplossingen en was nauw betrokken bij zowel de voorbereiding als de eigenlijke bouw en plaatsing.
Gerard had bovendien al ervaring met het ontwerpen van een picknickbank voor de gemeente Essen. Dat bestaande ontwerp vormde een waardevolle basis voor de rustplaats bij het memorial.
Woestenberg Metaalbewerking
Woestenberg Metaalbewerking uit Zundert vervaardigde de onderdelen in cortenstaal voor een democratische prijs. Het bedrijf beperkte zich niet tot de productie, maar dacht ook actief mee over de praktische en technische uitwerking van het ontwerp.
De picknickbank en het houtwerk
Voor het memorial werd Gerards eerdere picknickbankontwerp uitgebreid met een dak. De constructie kreeg een eigen karakter door aantekeningen en bloemmotieven. Robin Theuns, die actief is als meubelmaker, verzorgde het houtwerk en droeg zo zijn vakmanschap bij aan de afgewerkte rustplaats.
Zo groeide een persoonlijk initiatief uit tot een samenwerking van familie, historisch onderzoek en vakmanschap. Het resultaat is een plek die herinnert, vertelt en tegelijk uitnodigt om even tot rust te komen.
Laat iets achter
Gastenboek
Heeft dit verhaal u geraakt, beschikt u over aanvullende informatie of wilt u een herinnering delen? Na controle kan uw bijdrage hier worden gepubliceerd.